| 16 luty, 2021

Zmiany w VAT od 1 stycznia 2021, czyli tzw. SLIM VAT i inne zmiany

Od 1 stycznia 2021 r. weszły w życie zmiany w ustawie o VAT, określane jako pakiet SLIM VAT. Według założeń Ministerstwa Finansów zmiany mają na celu, by podatek VAT stał się prostszy, lokalny, nowoczesny (SLIM: simple, local, modern).



Zmiany w ramach SLIM VAT dotyczą czterech obszarów:



I. rozliczanie faktur korygujących

II. ułatwienia dla eksporterów

III. wspólne kursy walut z podatkiem dochodowym

IV. korzyści finansowe: wydłużenie terminu odliczenia VAT na bieżąco, odliczenie VAT przy refakturowaniu usług noclegowych, prezenty o małej wartości

Poza tym prezentujemy też inne wprowadzone zmiany w zakresie MPP i decyzji WIS, których termin ważności ograniczono do 5 lat (również tych wydanych przed 1 stycznia 2021 r.).

Faktury korygujące in minus


I. Rozliczanie faktur korygujących 


Faktury korygujące ‘in minus’


Zrezygnowano z formalnego warunku uzyskania potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę towarów lub usługobiorcę. Konieczne jest natomiast udokumentowanie (np. w formie mailowej) uzgodnień między dostawcą a nabywcą co do obniżenia podstawy opodatkowania. Oznacza to, że podatnik dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania i VAT należnego już w okresie wystawienia faktury korygującej pod warunkiem, że z posiadanej przez niego dokumentacji wynika, że uzgodnił z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki transakcji. W tym samym okresie nabywca będzie zobowiązany do odpowiedniej korekty podatku naliczonego, która wynika z uzgodnienia pomiędzy podatnikami.

Zaznaczamy, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT), choć zmiana nie powinna dotknąć tego typu transakcji, bo nie dotyczył ich obowiązek gromadzenia potwierdzeń, to jednak zmiana powoduje, że nie jest jasne kiedy nabywca WNT może rozliczyć fakturę korygującą.


Faktury korygujące in plus


Faktury korygujące ‘in plus’


Wprowadzono regulację odnośnie korekt zwiększających podstawę opodatkowania, które potwierdza dotychczasową praktykę stosowaną w odniesieniu do korekt.

Nową regulację należy interpretować w następujący sposób:

  • jeżeli korekta spowodowana jest przyczynami powstałymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, to powinna ona zostać rozliczona w deklaracji podatkowej za okres, w którym została wykazana faktura pierwotna;
  • w sytuacji gdy korekta jest spowodowana przyczynami zaistniałymi po dokonaniu sprzedaży (przykładowo zaistniały nowe okoliczności transakcji skutkujące zwiększeniem podstawy opodatkowania), korekta powinna być dokonana w deklaracji podatkowej za miesiąc, w którym wystawiono fakturę korygującą.

Wejście w życie: W przypadku faktur korygujących („in minus” i „in plus”) wystawionych przed 1 stycznia 2021 r. i nierozliczonych przed tą datą, zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2021 r. Z kolei przepisy w nowym brzmieniu obowiązują podatników w odniesieniu do faktur wystawionych od 1 stycznia 2021 r. Możliwe jest jednak stosowanie dotychczasowych zasad odnośnie faktur korygujących 'in minus' w 2021 r., jeśli dostawca i nabywca uzgodnią stosowanie dotychczasowych przepisów na piśmie przed wystawieniem pierwszej faktury korygującej w 2021 r. 


II. Ułatwienia dla eksporterów 


Wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym otrzymanie zaliczki (całości lub części zapłaty) przed dokonaniem dostawy towarów powoduje zastosowanie stawki 0% dla eksportu towarów w odniesieniu do otrzymanej zaliczki, przy spełnieniu warunku, że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy (a nie jak to jest obecnie w terminie 2 miesięcy) oraz przy założeniu że w tym terminie otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Wydłużenie terminu wywozu towarów z 2 miesięcy do 6 miesięcy jest korzystne dla podatników, którzy otrzymują zaliczki na poczet eksportu towarów.


Ułatwienia dla eksporterów


III. Wspólne kursy walut z podatkiem dochodowym


Wprowadzono możliwość stosowania dla VAT kursu waluty obcej na podstawie przepisów o podatkach dochodowych. Oznacza to, że podatnik, dokonując przeliczenia podstawy opodatkowania wyrażonej w walucie obcej na złote, będzie mógł zastosować zasady dotyczące przeliczania przychodu wynikające z przepisów o podatku dochodowym. Jest to metoda opcjonalna przeliczenia podstawy opodatkowania, którą należy stosować przez min. kolejnych 12 miesięcy.

Przewidziano jednak również, że pewnego typu transakcje podlegają wyłączeniu z możliwości stosowania tej metody np. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT).


Korzyści finansowe


IV. Korzyści finansowe



Wydłużenie terminu odliczenia VAT na bieżąco



Wprowadzona zmiana umożliwia podatnikowi, który nie dokonał odliczenia VAT w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy (za który przysługiwało mu to prawo), dokonanie tego odliczenia za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych (do tej pory dwóch okresów). Zatem zmiana wydłuża podatnikom rozliczającym się miesięcznie efektywnie czas na dokonanie odliczenia łącznie do 4 miesięcy. W stosunku do podatników rozliczających się kwartalnie rozwiązanie pozostaje bez zmian tj. ustawa VAT przewiduje możliwość odliczenia VAT za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych



Odliczenie VAT przy refakturowaniu usług noclegowych


Wprowadzono możliwość odliczenia podatku naliczonego od usług noclegowych, wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usług noclegowych w celu ich odsprzedaży tj. po nabyciu usługi w celu przeniesienia jej na kolejnego nabywcę (tj. w związku z tzw. refakturą usługi). Pozostałe nabycie usług noclegowych – tj. w przypadku nabycia przez podatnika do celów jego działalności i „konsumowanych” w tej działalności, nadal nie będzie generowało prawa do odliczenia. Zmiana nie dotyczy usług nabywanych przez podatników dla bezpośredniej korzyści turysty (rozliczanych obligatoryjnie w systemie VAT-marża).



Prezenty o małej wartości


Dotychczas podatnik był zobowiązany do posiadania ewidencji osób, które otrzymały od niego prezenty/próbki o wartości powyżej kwoty 10 PLN. Obecnie zwiększono limit dla nieewidencjonowanych prezentów o małej wartości z 10 do 20 PLN. Zmiana związana jest z zauważanymi zmianami cen artykułów promocyjnych. Proponowana zmiana ma umożliwić lepsze promowanie polskich towarów i usług zarówno w kraju, jak i zagranicą.



Inne zmiany


Ograniczenie obowiązywania decyzji WIS do 5 lat 


Wprowadzono 5 letni termin ważności wydawanych na wniosek podatnika wiążących informacji stawkowych (WIS). Decyzja WIS wydane przed 1 stycznia 2021 r. będą obowiązywały 5 lat licząc od dnia wejścia ustawy nowelizującej, czyli do końca 2025 r. Podatnik nie będzie mógł korzystać z mocy ochronnej WIS, w przypadku gdy towar lub usługa, lub świadczenie kompleksowe będą elementem czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa (z decyzji wydanej przez organ podatkowy będzie wynikało, że przedmiot WIS jest elementem transakcji, która została uznana przez organ za nadużycie prawa).

Ponadto, wprowadzono możliwość odmowy wydania WIS z uwagi na toczące się postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową, kontrolę celno-skarbową.


Ograniczenie obowiązywania decyzji WIS do 5 lat


Zmiany w MPP


Rozszerzenie co do rodzajów potrąceń, które nie podlegają mechanizmowi podzielonej płatności (MPP). Dotychczas MPP nie podlegały potrącenia regulowane przez Kodeks Cywilny. Obecnie MPP nie stosuje się również do potrąceń pozakodeksowych dopuszczalnych na gruncie zasady swobody umów i istniejących na rynku, np. netting.

Wprowadzono możliwość dokonywania płatności z rachunku VAT kwoty odpowiadającej kwocie podatku z tytułu importu towarów czy też należności celnych na rzecz agencji celnych.

Zmiany wprowadzają możliwość złożenia wniosku o uwolnienie środków z rachunku VAT nie tylko przez podatnika, ale również przez inne podmioty niebędące podatnikami podatku VAT, które posiadają na rachunku VAT środki finansowe np. podmioty nieposiadające siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, które nie są podatnikami podatku VAT.

W przypadku zapłaty faktury przy zastosowaniu MPP (do wysokości kwoty zapłaconej w tym mechanizmie) nie będzie stosowana sankcja 15% przy ustaleniu dodatkowego zobowiązania podatkowego, gdy w określonym terminie w czasie kontroli podatnik skorygował złożoną wcześniej deklarację i najpóźniej w dniu złożenia korekty wpłacił kwotę zobowiązania lub zwrócił nienależną kwotę zwrotu.

Wprowadzono w zakresie kar za błędy w ewidencji (JPK_VAT) odesłania do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej.

Przejście przy identyfikowaniu towarów wymienionych w tym załączniku nr 15 z PKWiU 2008 na PKWiU 2015. Zakres załącznika nr 15 (obejmujący np. węgiel kamienny, węgiel brunatny, olej z rzepaku, żelazostopy, wyroby płaskie walcowane na gorąco o określonych parametrach), a więc i zakres obowiązkowego stosowania MPP pozostaje bez zmian.



W razie pytań zapraszamy do kontaktu.

Dział Podatkowy TIAS